برچسب طلا مسئلهٔ عجیبی دارد: باید اطلاعات یک قطعهٔ گرانقیمت را حمل کند، ولی جای چاپش کوچکتر از یک بند انگشت است. بیشتر مشکلات بارکد روی برچسب طلا از همین تناقض میآید، نه از انتخاب اشتباه استاندارد.
سه استانداردی که به کار میآیند
| استاندارد | چه میپذیرد | کجا مناسب است |
|---|---|---|
| Code 128 | حروف لاتین، ارقام و علائم | همهکاره و فشردهترین — انتخاب پیشفرض |
| Code 39 | حروف بزرگ لاتین، ارقام و چند علامت | محیط صنعتی؛ کمتراکمتر |
| EAN-13 | ۱۲ یا ۱۳ رقم | فروش خردهفروشی و صندوق فروشگاهی |
اگر کد شما فقط برای گردش داخلی کارگاه و انبار است، Code 128 تقریباً همیشه انتخاب درستی است: هم حروف را میپذیرد و هم در عرض کمتری جا میشود، که روی برچسب کوچک دقیقاً همان چیزی است که لازم دارید.
Code 39 قدیمیتر و سادهتر است و ورودی را با حروف بزرگ میگیرد؛ فضای بیشتری میخواهد و مزیتی نسبت به Code 128 ندارد مگر آنکه دستگاهی در زنجیرهٔ کارتان فقط همین را بخواند.
رقم کنترل EAN-13 چیست؟
EAN-13 سیزده رقم دارد که رقم آخرش داده نیست، نتیجهٔ محاسبهای روی دوازده رقم قبلی است. کارش تشخیص خطاست: اگر بارکدخوان یک رقم را غلط بخواند یا دو رقم جابهجا شوند، رقم کنترل دیگر جور درنمیآید و دستگاه بهجای پذیرفتن یک کد اشتباه، اصلاً نمیخواند.
در عمل یعنی شما دوازده رقم را وارد میکنید و رقم سیزدهم خودش محاسبه میشود. اگر هر سیزده رقم را دارید، باید رقم آخر با محاسبه بخواند وگرنه بارکد نامعتبر است. آسنج هر دو حالت را میپذیرد و در حالت دوازدهرقمی رقم کنترل را خودش حساب میکند.
محدودیتی که واقعاً برچسبها را خراب میکند
هر بارکد از خطهای سیاه و سفید با پهنای متفاوت ساخته شده. باریکترین خط، پهنای پایه است و همهچیز به آن بستگی دارد. هرچه کاراکترهای بیشتری در یک عرض ثابت جا بدهید، این خط باریکتر میشود.
زیر حدود ۰٫۲۵ میلیمتر، بارکدخوانهای معمول دیگر نمیتوانند خطها را از هم تشخیص بدهند. چاپگر هم سهم خودش را دارد: چاپگری با تفکیک پایین نمیتواند خطی باریکتر از یک نقطهٔ خودش بکشد، پس خطهای باریک را یا پهنتر میکند یا میاندازد — و بارکد ناخوانا از آب درمیآید در حالی که روی صفحه درست بهنظر میرسید.
صفحهٔ بستهبندی آسنج همین را پیش از چاپ حساب میکند: پهنای باریکترین خط را با توجه به متن کد و اندازهٔ برچسب نشان میدهد و اگر از آستانهٔ خوانایی پایینتر بیفتد هشدار میدهد. بهتر است این را روی صفحه بفهمید تا بعد از چاپ صد برچسب.
فارسی داخل بارکد نمیرود
هیچکدام از این سه استاندارد حروف فارسی را کدگذاری نمیکنند. این محدودیت عملاً مشکلی نیست، چون بارکد برای خوانده شدن با دستگاه است نه با چشم: شرح فارسی قطعه را در متن برچسب بنویسید و در بارکد یک شناسهٔ لاتین یا عددی بگذارید که به همان قطعه در دفترتان وصل میشود.