نرم‌افزار ذوب و عیاربندی و محاسبهٔ عیار آبشده

محاسبهٔ عیار آبشده کاری است که هر بار با ماشین‌حساب انجام می‌شود و هر بار جای اشتباه دارد. آسنج وزن و عیار هر قطعه را می‌گیرد و میانگین عیار، مقدار بار و نتیجهٔ آبشده را خودش حساب می‌کند.

صفحهٔ ذوب و عیاربندی آسنج: جدول ورودی وزن و عیار قطعه‌ها، کادر محاسبهٔ میانگین عیار و مقدار بار، کادر آبشده، و جدول ذوب‌های ثبت‌شده با ستون‌های جمع وزن، میانگین عیار، وزن آبشده و اختلاف وزن.
صفحهٔ «ذوب»: وزن و عیار هر قطعه را وارد می‌کنید و میانگین عیار، مقدار بار و نتیجهٔ آبشده محاسبه می‌شود.

محاسبهٔ عیار آبشده چطور انجام می‌شود؟

وقتی چند قطعه با عیارهای مختلف را با هم ذوب می‌کنید، عیار نتیجه میانگینِ سادهٔ عیارها نیست؛ میانگینِ وزنی است. یعنی قطعهٔ سنگین‌تر، عیار نهایی را بیشتر به سمت خودش می‌کشد.

در آسنج کافی است برای هر قطعه دو عدد وارد کنید: وزن و عیار. برنامه مقدار طلای خالص هر قطعه را حساب می‌کند، جمع می‌زند و عیار نهایی بار را به‌دست می‌آورد. مقدار بار و نتیجهٔ آبشده هم همان‌جا محاسبه می‌شود.

هر بار که یک ردیف اضافه یا اصلاح کنید، نتیجه بلافاصله به‌روز می‌شود. لازم نیست چیزی را دوباره حساب کنید یا دکمه‌ای بزنید.

چند ذوب هم‌زمان، در جدول‌های موازی

در عمل به‌ندرت فقط یک بار در جریان است. آسنج جدول‌های موازی دارد: می‌توانید چند ذوب را هم‌زمان باز نگه دارید، هرکدام با فهرست قطعات خودش و نتیجهٔ جداگانه.

این یعنی مجبور نیستید کار یک بار را تمام کنید تا بتوانید بار بعدی را وارد کنید — همان‌طور که در کارگاه هم کار به این شکل پیش نمی‌رود.

چه چیزی محاسبه می‌شود

خروجی هر ذوب چند عدد است که همه‌شان از همان وزن‌ها و عیارهای ورودی می‌آیند:

  • میانگین عیار بار (میانگین وزنی، نه میانگین ساده)
  • مقدار بار
  • نتیجهٔ آبشده
  • سهم هر قطعه در نتیجهٔ نهایی

ریخته‌کاری، لحیم و عیار معکوس

عیاربندی تنها حسابی نیست که سر ذوب لازم می‌شود. آسنج سه ابزار دیگر را در همان صفحه دارد، تا برای هرکدام سراغ کاغذ یا ماشین‌حساب نروید.

«ریخته‌کاری» محاسبهٔ سیلندر را انجام می‌دهد و هر سیلندر را با وزن برگشتی‌اش نگه می‌دارد، پس بعداً می‌شود به آن رجوع کرد. «لحیم» حساب لحیم را می‌گیرد، و «عیار معکوس» جواب سؤال برعکس را می‌دهد: برای رسیدن به عیار دلخواه، چقدر چه چیزی اضافه شود.

ذوب نیمه‌کاره از بین نمی‌رود

ذوب وسط کار تمام نمی‌شود؛ تلفن می‌زنند، برق می‌رود، یا باید سراغ کار دیگری بروید. آسنج جدولِ در جریان را روی دیسک نگه می‌دارد و دفعهٔ بعد که برنامه باز شود همان‌جا که رها کرده بودید برمی‌گردد — با همان قطعه‌ها و همان ستون‌ها.

چرا ماشین‌حساب کافی نیست

محاسبهٔ عیار با ماشین‌حساب دو مشکل دارد. اول اینکه یک اشتباه کوچک در یک ردیف، در عدد نهایی گم می‌شود و بعداً قابل ردیابی نیست. دوم اینکه هیچ ردی از خودش باقی نمی‌گذارد: یک ماه بعد که بخواهید بدانید آن بار از چه قطعاتی ساخته شده بود، فقط نتیجه را دارید.

در آسنج، خودِ محاسبه ذخیره می‌شود — نه فقط جوابش. فهرست قطعات، وزن‌ها، عیارها و نتیجه، همه در تاریخچه می‌مانند و بعداً قابل مرور و چاپ‌اند.

فارسی، شمسی، و آفلاین

اعداد فارسی‌اند و تاریخ‌ها شمسی — از ورود داده تا چاپ. محاسبات هم مثل بقیهٔ برنامه روی همان کامپیوتر انجام می‌شود و به اینترنت نیازی ندارد؛ قطعی اینترنت، ذوب را متوقف نمی‌کند.

آسنج را روی کارگاه خودتان امتحان کنید

نسخهٔ ویندوز را دانلود کنید و همین ماژول را با داده‌های واقعی کارگاه‌تان ببینید.

ماژول‌های دیگر آسنج